De vrije wil bestaat niet.
In ieder geval niet om 23 uur als de negativiteit je hoofd heeft overgenomen. Laat je dat niet angstig maken, lieve vreemdeling. Dat betekent dat je weinig kunt doen aan wat je gedachten voorschotelen. Maar dat betekent niet dat je een slaaf hoeft te zijn.
Je hebt nog steeds invloed op hoe je erop reageert.
En hoe je erop reageert, bepaalt ook hoe je je erover voelt.
Wil je een voorbeeld? Je wil een voorbeeld. Ik zal er eentje delen uit mijn eigen melancholische hoofdje.
Komt ‘ie:
Je bent een waardeloze schrijver, jij stuk van een poep.
Ja. Dit is een gedachte die ik graag heb om 23 uur. Met nadruk op stuk van een poep. Maar hoe moet ik hiermee omgaan, om 23 uur?
Opschrijven.
Pen en papier: Jij bent een waardeloze schrijver, jij stuk van een poep.
Boekje sluiten.
Opgelucht? Mwah.
Het cirkelen laten stoppen?
Ja.
Nu is het tijd voor een volgende gedachte.
‘Wees eens eerlijk. Hoeveel van je boeken worden nou echt gelezen?’
Het stopt nooit, die gedachten. Ik zei het je toch, dat de vrije wil niet bestaat?
Maar dat is niet mijn punt.
Mijn punt is de volgende ochtend, bij het openen van mijn ogen en het openen van het boekje en het teruglezen van de zin:
‘Jij bent een waardeloze schijter, jij stuk van een poep.’
Oké.
Weird.
Schijter.
Schijter?
Staat dat er echt?
Ah.
Schrijver.
Sorry.
Soms heb ik moeite met mijn eigen artistieke handschrift.
Nou, dat kan allemaal wel zo zijn. Maar als ik een waardeloze schrijver ben, dan zal ik er vandaag eens voor zorgen dat ik de meest waardeloze schrijver ooit ben!!!
Drie uitroeptekens.
Vervolgens ga ik met gebalde vuisten naar mijn laptop en begin flink te rammen op dat toetsenbord met mijn vingers, getergd door de gedachte dat ik een waardeloze schijter ben.
En dan komt er me toch een tekst uit geperst.
Zo een waarvan je zegt: wow. Zonde om meteen door het toilet te spoelen.
Ik zou er eigenlijk een vlaggetje in moeten stoppen.
Zo goed is dit.
Weird toch?
Vaak (niet altijd) voelen onze gedachten ’s avonds om 23 uur anders aan dan in de ochtend om 7 uur. Maar om dat te bewijzen, heb je wel bewijs nodig: door het op te schrijven. En dan op een ander moment terug te lezen en te denken:
‘It’s weird. But… it’s beautiful.’
Goed.
Nu eerst een plaatje uit mijn favoriete film met de meest waardeloze filmtitel: Palm Springs (2020).
Het zoontje Joey van Roy geeft een drol water en dan zegt Roy:
‘It’s weird. But… it’s beautiful.’
Nu zeg ik altijd: ‘weird’ als ik iets heel aparts zie.
(Zoals mensen met een joggingbroek, Crocs en ongekamd haar in de supermarkt op zaterdag om half 10. ‘It’s weird. But… it’s weird.’)
Goed.
Hoe doe je dit nou allemaal?
Je gedachten opschrijven en zo?
Melancholische stap 1: het boekje
Denk hier niet te licht over.
Eigenlijk vooral niet te groot. Je hebt een boekje nodig dat je elke keer in je bilzak kunt schuiven. Of naast je telefoon kunt leggen. Of in je tasje kunt meenemen.
Zodat je het direct kunt pakken.
Ik heb zelf het liefst een hardcover. Van Homemars (amazon-link).
Omdat die me beschermt tegen mijn eigen lompheid, regen en wind. Maar er is iets anders dat dit boekje SUBLIEM maakt. Echt onmisbaar eigenlijk.
Het heeft een ingebouwde penhouder.
Bij Leuchtturm1917 betaal je 4 euro voor een Pen Loop.
- Belachelijk.
- Stelletje kapitalisten.
- Verwerk het gewoon in het boekje zelf stelletje Duitsers.
Maar bij Homemars niet en daarvoor verdienen ze je euro’s.
Homemars heeft ook uitstekende softcovers.
En nee, ik krijg geen commissie.
Dus. Fix een A6-boekje.
Melancholische stap 2: geef het boekje een naam
Het kapitalisme wil dat je met hun merknaam of logo rondloopt waar je zelf voor betaald hebt.
Dat heet ironie. Trap er niet in. Je bent geen reclamezuil. En je Gucci maakt je echt niet cooler. Pak je identiteit terug.
Geef alle spullen die je koopt een naam en plak die erop.
Dus fix wat papier en plakband of een verzendlabel of een andere sticker en plak het op de cover. Maak het persoonlijk. Maak deze gedachtenvanger eigen.
Klinkt dat als een goede naam voor het boekje?
Absoluut.
Je gedachtenvanger.
Melancholische stap 3: waar je telefoon is, is je boekje
Grappig eigenlijk dat we zo vaak onze telefoon uit onze broekzak halen zonder dat het per se nodig is.
Wat ik zei. Je hebt geen vrije wil. Silicon Valley bepaalt je wil. Dat je voor de honderdste keer dezelfde app opent. Met de belofte dat er iets verrassends staat. Zodat je een dopaminehitje krijgt. En vervolgens alle tijd hebt om reclame te kijken. Zodat zij rijk worden van jouw ogen in plaats van dat je jezelf verrijkt met diepgang.
Dus zorg ervoor dat je boekje precies bij je telefoon zit, zodat je dat oppakt.
En dan schrijf je op waar je als laatste aan dacht.
- Doe het op straat.
- In de supermarkt.
- In de keuken.
- Op de wc-pot.
Schrijf wat je denkt.
Meer niet.
Niet alleen de negatieve gedachten.
Gewoon alle opmerkelijke gedachten.
En juist gedachten die je opmerkt met het label ‘hier heb ik net ook al aan gedacht’, schrijf die sowieso op. Cirkels willen doorbroken worden in je hoofd.
Van een rekening die je nog moet betalen tot een vriendin die je moet appen voor een aanstaande operatie tot de appelmoes die op is.
Het is een gedachte en een gedachte noteer je.
- Op goede dagen kalmeert het ons brein.
- Op negatieve dagen werkt het op dat moment niet echt.
Maar daar hebben we de toekomst voor. De plek waar we allemaal elke dag naartoe reizen.
Klaar voor stap 4?
Melancholische stap 4: teruglezen
Blader eens in de zoveel tijd door je gedachtenvanger.
De woorden zijn niet veranderd. Maar jij wel. Wat betekent dat je er nu op een andere manier naar kunt kijken.
Misschien vind je je eigen gedachten erg zielig of erg onwaar of juist erg waar.
Zet gerust een pijltje en voeg commentaar toe aan je opgeschreven gedachten.
Het helpt allemaal om te relativeren.
Dat je gedachten ook maar gewoon wat doen.
Net zoals jij.
Dat werkt best ontnuchterend, vind je niet?
Er is ook een ander voordeel van al die gedachten op papier zetten.
Namelijk dat die zinnen uniek zijn. Unieker dan Ai ooit zal kunnen verzinnen.
Die zinnen kun je hergebruiken voor een gedicht of een kort verhaal of een caption onder een nieuwe instafoto.
Een gedachte die je eerst het liefst wilde vergeten, kan zomaar de eerste zin van iets worden wat je juist wilt bewaren.
